Toen Thomas voor het eerst hoorde over een persoonsgebonden budget (PGB), wist hij niet goed wat hij ervan moest verwachten. Zelf de zorg regelen en verantwoordelijk zijn voor een budget klonk best ingewikkeld. Toch groeide bij hem steeds sterker het gevoel dat hij meer te zeggen wilde hebben over de ondersteuning die hij kreeg. Niet omdat de zorg niet goed was, maar omdat hij merkte dat de manier waarop die georganiseerd was niet altijd aansloot bij zijn leven.
Thomas woont zelfstandig in Twente en heeft vanwege zijn beperking ondersteuning nodig in het dagelijks leven. Die ondersteuning is belangrijk, maar minstens zo belangrijk vindt hij het om zelf keuzes te kunnen maken. Wanneer hij opstaat, wat hij op een dag wil doen, met wie hij afspreekt en welke plannen hij maakt. “Ik wil niet de hele dag bezig zijn met wanneer de zorg komt. Ik wil gewoon kunnen kijken wat ik die dag wil doen.”
Het PGB gaf hem de mogelijkheid om daar meer zelf de regie over te nemen. In plaats van alleen gebruik te maken van de zorg die beschikbaar was, kon hij samen met zijn zorgverleners kijken naar wat bij hem past. Wie kan hem goed ondersteunen? Op welke momenten heeft hij hulp nodig? En wat heeft hij nodig om zoveel mogelijk zelfstandig te kunnen blijven leven?
Die vrijheid betekende voor Thomas veel. Tegelijkertijd merkte hij dat een PGB ook verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Er zijn regels, administratie en keuzes die gemaakt moeten worden. In het begin zag hij daar best tegenop. De ondersteuning van een cliëntondersteuner hielp hem om stap voor stap overzicht te krijgen.
“Het was prettig dat iemand niet meteen vertelde wat ik moest doen. Er werd eerst naar mijn situatie geluisterd. Wat vind ik belangrijk? Waar loop ik tegenaan? En wat heb ik nodig om mijn leven op mijn manier te kunnen leiden?”
Door samen naar die vragen te kijken, kreeg Thomas steeds meer vertrouwen in zijn eigen keuzes. Hij ontdekte dat zelf de regie hebben niet betekent dat je alles alleen moet doen. Juist door de juiste mensen om je heen te verzamelen, kan een PGB ervoor zorgen dat je zelfstandiger wordt.
Voor Thomas zit daar de echte waarde van het PGB. Het gaat hem niet in de eerste plaats om het budget, maar om de mogelijkheden die het hem geeft. Hij kan afspraken beter laten aansluiten bij zijn dagelijks leven en krijgt ondersteuning van mensen bij wie hij zich prettig voelt. Daardoor ervaart hij meer rust en ruimte om zijn eigen leven te leiden.
“Mijn beperking is er natuurlijk nog steeds. Maar het voelt niet meer alsof alles om de zorg draait. Ik kan weer meer nadenken over wat ík wil, in plaats van alleen over wat er nodig is.”
Ook kleine dingen maken daarin verschil. Een afspraak kunnen plannen op een moment dat het voor hem goed uitkomt. Zelf kunnen bepalen wie hem ondersteunt. Of spontaan iets kunnen ondernemen zonder dat hij voortdurend het gevoel heeft dat zijn planning door anderen wordt bepaald. Het zijn misschien geen grote veranderingen op papier, maar voor Thomas maken ze een groot verschil in zijn dagelijks leven.
Terugkijkend is hij blij dat hij de stap naar een PGB heeft gezet. Het heeft hem niet van alle uitdagingen verlost en het vraagt nog steeds om verantwoordelijkheid. Maar het heeft hem wel iets gegeven wat voor hem heel belangrijk is: zeggenschap over zijn eigen leven.
“Een PGB betekent voor mij dat ik niet alleen zorg ontvang, maar ook zelf kan bepalen hoe die zorg bij mijn leven past. Dat geeft mij vrijheid. En uiteindelijk wil ik, net als ieder ander, vooral gewoon mijn eigen leven kunnen leiden.”
Bij SCOT begint ondersteuning daarom niet bij de vraag welke zorg iemand moet krijgen, maar bij de vraag wat iemand nodig heeft om zijn of haar leven zo goed mogelijk te kunnen leiden. Een PGB kan daarbij een passende mogelijkheid zijn, wanneer iemand de ondersteuning graag zelf wil organiseren en de regie in eigen handen wil houden.
